Centrum im. Adama SmithaPierwszy Niezależny Instytut w Polsce od 16 września 1989 roku

27 rocznica powstania Centrum im. Adama Smitha

16 września 2016 roku przypada 27 rocznica założenia Centrum im. Adama Smitha. Z tej okazji publikujemy tekst powstały na 20-lecie.

 

JESTEŚMY Z PRZYSZŁOŚCI

Jesteśmy z przyszłości. Ponad ćwierć wieku temu byliśmy, kiedy pisaliśmy i głosiliśmy, że w Polsce będzie wolny rynek i wolność gospodarcza. Byliśmy przekonani, że „ustroje upadają nie dlatego, że są okrutne, tylko dlatego, że bankrutują”, co wcześniej zauważył profesor Cyril Northcote Parkinson.

Nie traciiśmy czasu na deliberacje o „trzeciej drodze” i możliwościach naprawy zbankrutowanego socjalizmu. Wierzyliśmy, że idee, a szczególnie idea wolności ekonomicznej, mają swoje konsekwencje. Należeliśmy do wolnorynkowego nurtu opozycji politycznej, której ideowo przewodził Stefan Kisielewski oraz Mirosław Dzielski.

Z intelektualnego faktu, jakim stała się wolność ekonomiczna, tworzyliśmy fakty polityczne. Wolnorynkowa część opozycji stworzyła Akcję Gospodarczą. Dwadzieścia lat temu, przed i po Okrągłym Stole, Akcja Gospodarcza nadawała kierunek zmianom systemowym w polskiej gospodarce.

Z dwudziesto kilku osobowej „Akcji” połowa została ze strony „Solidarności” członkami parlamentu i ministrami w pierwszym niekomunistycznym rządzie. 16 września 1989 roku, cztery dni po utworzeniu tego rządu powstało Centrum im. Adama Smitha jako intelektualna kontynuacja politycznej Akcji Gospodarczej. Jesteśmy pierwszym w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej niezależnym instytutem nie związanym z jakąkolwiek partią czy grupą rządzącą.

Ale naprawdę to nie my i nie politycy zmienili nasz kraj, tylko przedsiębiorcy i wolność. To „kontrrewolucja straganów”, czyli stworzenie od pięciu do sześciu milionów nowych miejsc pracy przez powstałe z dnia na dzień dwa miliony prywatnych przedsiębiorstw, uratowały w Polsce demokrację. Rzesze ludzi masowo traciły zajęcie w zbankrutowanych sektorach socjalistycznej gospodarki. Gdyby nie praca w eksplodującej rozwojem prywatnej gospodarce zostałyby im tylko ulice i bunt. Niebywała wolność, która odblokowała przedsiębiorczość, zaowocowała „polskim cudem gospodarczym”, ostatnim cudem w końcu XX wieku na Świecie. Gospodarka ładu spontanicznego szybko stała się ofiarą fasadowej demokracji nie zabezpieczonej przed rozszerzaniem się władzy rządów. Wolność ekonomiczna jest systematycznie od blisko dwóch dekad odbierana a przedsiębiorczość metodycznie prześladowana.

Dwadzieścia lat temu cieszyliśmy się z odzyskania przez Polskę niepodległości i przywróconej wolności ekonomicznej. Dziś ciągle żyjemy w niepodległym państwie, ale wolność została przechwycona przez rządową biurokrację. Polska dziś potrzebuje tak daleko idących zmian jak te, które miały miejsce na przełomie lat 80-tych i 90-tych. Nie ma lepszej metody na wyjście z kryzysu niż wolność ludzkiej przedsiębiorczości. W końcu lat 80-tych panował powszechny system dotowania przedsiębiorstw. Tylko zatrzymanie tego urzędniczego mechanizmu i przywrócenie wolności ekonomicznej pozwoliło nam wyjść z niespotykanej i naprawdę dramatycznej zapaści. Wiemy, że tylko praca tworzy bogactwo narodów i wierzymy, że dzięki wolności najłatwiej pokona się każdy kryzys. Dziś przypominamy tamtą lekcję sprzed dwudziestu lat, bo jest to część historii naszego instytutu i naszego merytorycznego oraz ideowego dorobku.

Przez dwadzieścia lat niewzruszenie trzymaliśmy się swoich zasad działania. Nasza niezależność budowała latami dzisiejszą wiarygodność i reputację Centrum im. Adama Smitha oraz coś, czego nie braliśmy w ogóle pod uwagę – społeczne uznanie i popularność. Nie oceniamy ludzi władzy, a jedynie poddajemy krytyce rozwiązania, które forsują. Nie oczekujemy od nich uznania, kiedy mówimy i pokazujemy jak powinna funkcjonować gospodarka, a nie jak ma być przez nich sterowana.

Dziś, kiedy jesteśmy zapraszani jako uczestnicy dawniej opozycji politycznej i bierzemy udział w rocznicowych uroczystościach obalenia systemu realnego socjalizmu oraz rzeczywistej biedy, zadaliśmy sobie pytanie nie tyle o dalszy sens naszego działania, ale o naszą misję. Nie mieliśmy jednak wątpliwości, że pragnienie wolności i życia w wolnym kraju, które towarzyszyło nam przy angażowaniu się w działalność antykomunistyczną, jest dziś w nas nadal żywe. „Wolność kocham i rozumiem, wolności oddać nie umiem”, śpiewał Bogdan Łyszkiewicz. Słowa te najbliższe są temu co nas przepełnia i skłania do działania na następne dwadzieścia, a jak Pan Bóg da, i więcej lat.

Po dwudziestu latach musieliśmy rozszerzyć naszą misję. Demokracja bez ograniczeń kontrolująca dziś gospodarkę zaatakowała w Polsce inne fundamentalne prawo – prawo do wolności słowa. Jest dziś zagrożone nie mniej niż wolny rynek. 

Mimo tych zagrożeń wierzymy, że jesteśmy wysłannikami przyszłości, którą ponownie przepełni wolność. Za naszego życia runął totalitarny Związek Radziecki i system komunistycznych dyktatur. Jego wojska udało nam się po kilkudziesięciu latach wyprowadzić z Polski. Czy zatem nie uda nam się przywrócić wolności takiej, jaką kochamy i rozumiemy? 

Zapamiętajmy słowa Jerzego Stanisława Leca: „Tylko z jednego systemu nie wydobędziemy się długo: ze słonecznego”.

Centrum im. Adama Smitha, 1 października 2009 roku.

 

Reddit icon
Technorati icon
Yahoo! icon
e-mail icon
Twitter icon
Facebook icon
StumbleUpon icon
Del.icio.us icon
Digg icon
LinkedIn icon
MySpace icon
Newsvine icon
Pinterest icon
piątek, 2017-01-20

Co chcecie wiedzieć o Firmach Rodzinnych?

W czwartek 20 stycznia 2017r. w siedzibie Centrum im. Adama Smitha odbyło się śniadanie prasowe, na którym przedstawiciele firm rodzinnych opowiedzieli o specyfice rodzinnej przedsiębiorczości i zapytali zaproszonych przedstawicieli mediów jakie zagadnienia z tego obszaru są najbardziej interesujące.

Blisko 80%...

środa, 2016-11-23

Nagroda im. Krzysztofa Dzierżawskiego

W środę 23 listopada wręczona zostanie nagroda Centrum im. Adama Smitha imienia Krzysztofa Dzierżawskiego.

Otrzyma...

czwartek, 2017-03-02

"Ile zapłacimy za kawę? Dynamika i perspektywy cen kawy" - Raport Centrum im. Adama Smitha

Wzrostu cen ziaren kawy, a za nimi podwyżek w kawiarniach możemy spodziewać się już pierwszym kwartale 2017 r. To nie ostatnia podwyżka w tym roku - przekonują autorzy raportu "Ile zapłacimy za kawę? Dynamika i perspektywy cen kawy" z Centrum im. Adama Smitha. Powód? Zmiany klimatyczne w krajach, które są największymi eksporterami tego surowca.

 

...
piątek, 2017-01-20

Co chcecie wiedzieć o Firmach Rodzinnych?

W czwartek 20 stycznia 2017r. w siedzibie Centrum im. Adama Smitha odbyło się śniadanie prasowe, na którym przedstawiciele firm rodzinnych opowiedzieli o specyfice rodzinnej przedsiębiorczości i zapytali zaproszonych przedstawicieli mediów jakie zagadnienia z tego obszaru są najbardziej interesujące.

Blisko 80%...

piątek, 2017-01-20

Co chcecie wiedzieć o Firmach Rodzinnych?

W czwartek 20 stycznia 2017r. w siedzibie Centrum im. Adama Smitha odbyło się śniadanie prasowe, na którym przedstawiciele firm rodzinnych opowiedzieli o specyfice rodzinnej przedsiębiorczości i zapytali zaproszonych przedstawicieli mediów jakie zagadnienia z tego obszaru są najbardziej interesujące.

Blisko 80%...

środa, 2016-11-23

Nagroda im. Krzysztofa Dzierżawskiego

W środę 23 listopada wręczona zostanie nagroda Centrum im. Adama Smitha imienia Krzysztofa Dzierżawskiego.

Otrzyma...