Centrum im. Adama SmithaPierwszy Niezależny Instytut w Polsce od 16 września 1989 roku

Historia

JESTEŚMY Z PRZYSZŁOŚCI

Jesteśmy z przyszłości. Ponad ćwierć wieku temu byliśmy, kiedy pisaliśmy i głosiliśmy, że w Polsce będzie wolny rynek i wolność gospodarcza. Byliśmy przekonani, że „ustroje upadają nie dlatego, że są okrutne, tylko dlatego, że bankrutują”, co wcześniej zauważył profesor Cyril Northcote Parkinson.

Nie traciiśmy czasu na deliberacje o „trzeciej drodze” i możliwościach naprawy zbankrutowanego socjalizmu. Wierzyliśmy, że idee, a szczególnie idea wolności ekonomicznej, mają swoje konsekwencje. Należeliśmy do wolnorynkowego nurtu opozycji politycznej, której ideowo przewodził Stefan Kisielewski oraz Mirosław Dzielski.

Z intelektualnego faktu, jakim stała się wolność ekonomiczna, tworzyliśmy fakty polityczne. Wolnorynkowa część opozycji stworzyła Akcję Gospodarczą. Dwadzieścia lat temu, przed i po Okrągłym Stole, Akcja Gospodarcza nadawała kierunek zmianom systemowym w polskiej gospodarce.

Z dwudziesto kilku osobowej „Akcji” połowa została ze strony „Solidarności” członkami parlamentu i ministrami w pierwszym niekomunistycznym rządzie. 16 września 1989 roku, cztery dni po utworzeniu tego rządu powstało Centrum im. Adama Smitha jako intelektualna kontynuacja politycznej Akcji Gospodarczej. Jesteśmy pierwszym w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej niezależnym instytutem nie związanym z jakąkolwiek partią czy grupą rządzącą.

Ale naprawdę to nie my i nie politycy zmienili nasz kraj, tylko przedsiębiorcy i wolność. To „kontrrewolucja straganów”, czyli stworzenie od pięciu do sześciu milionów nowych miejsc pracy przez powstałe z dnia na dzień dwa miliony prywatnych przedsiębiorstw, uratowały w Polsce demokrację. Rzesze ludzi masowo traciły zajęcie w zbankrutowanych sektorach socjalistycznej gospodarki. Gdyby nie praca w eksplodującej rozwojem prywatnej gospodarce zostałyby im tylko ulice i bunt. Niebywała wolność, która odblokowała przedsiębiorczość, zaowocowała „polskim cudem gospodarczym”, ostatnim cudem w końcu XX wieku na Świecie. Gospodarka ładu spontanicznego szybko stała się ofiarą fasadowej demokracji nie zabezpieczonej przed rozszerzaniem się władzy rządów. Wolność ekonomiczna jest systematycznie od blisko dwóch dekad odbierana a przedsiębiorczość metodycznie prześladowana.

Dwadzieścia lat temu cieszyliśmy się z odzyskania przez Polskę niepodległości i przywróconej wolności ekonomicznej. Dziś ciągle żyjemy w niepodległym państwie, ale wolność została przechwycona przez rządową biurokrację. Polska dziś potrzebuje tak daleko idących zmian jak te, które miały miejsce na przełomie lat 80-tych i 90-tych. Nie ma lepszej metody na wyjście z kryzysu niż wolność ludzkiej przedsiębiorczości. W końcu lat 80-tych panował powszechny system dotowania przedsiębiorstw. Tylko zatrzymanie tego urzędniczego mechanizmu i przywrócenie wolności ekonomicznej pozwoliło nam wyjść z niespotykanej i naprawdę dramatycznej zapaści. Wiemy, że tylko praca tworzy bogactwo narodów i wierzymy, że dzięki wolności najłatwiej pokona się każdy kryzys. Dziś przypominamy tamtą lekcję sprzed dwudziestu lat, bo jest to część historii naszego instytutu i naszego merytorycznego oraz ideowego dorobku.

Przez dwadzieścia lat niewzruszenie trzymaliśmy się swoich zasad działania. Nasza niezależność budowała latami dzisiejszą wiarygodność i reputację Centrum im. Adama Smitha oraz coś, czego nie braliśmy w ogóle pod uwagę – społeczne uznanie i popularność. Nie oceniamy ludzi władzy, a jedynie poddajemy krytyce rozwiązania, które forsują. Nie oczekujemy od nich uznania, kiedy mówimy i pokazujemy jak powinna funkcjonować gospodarka, a nie jak ma być przez nich sterowana.

Dziś, kiedy jesteśmy zapraszani jako uczestnicy dawniej opozycji politycznej i bierzemy udział w rocznicowych uroczystościach obalenia systemu realnego socjalizmu oraz rzeczywistej biedy, zadaliśmy sobie pytanie nie tyle o dalszy sens naszego działania, ale o naszą misję. Nie mieliśmy jednak wątpliwości, że pragnienie wolności i życia w wolnym kraju, które towarzyszyło nam przy angażowaniu się w działalność antykomunistyczną, jest dziś w nas nadal żywe. „Wolność kocham i rozumiem, wolności oddać nie umiem”, śpiewał Bogdan Łyszkiewicz. Słowa te najbliższe są temu co nas przepełnia i skłania do działania na następne dwadzieścia, a jak Pan Bóg da, i więcej lat.

Po dwudziestu latach musieliśmy rozszerzyć naszą misję. Demokracja bez ograniczeń kontrolująca dziś gospodarkę zaatakowała w Polsce inne fundamentalne prawo – prawo do wolności słowa. Jest dziś zagrożone nie mniej niż wolny rynek. 

Mimo tych zagrożeń wierzymy, że jesteśmy wysłannikami przyszłości, którą ponownie przepełni wolność. Za naszego życia runął totalitarny Związek Radziecki i system komunistycznych dyktatur. Jego wojska udało nam się po kilkudziesięciu latach wyprowadzić z Polski. Czy zatem nie uda nam się przywrócić wolności takiej, jaką kochamy i rozumiemy? 

Zapamiętajmy słowa Jerzego Stanisława Leca: „Tylko z jednego systemu nie wydobędziemy się długo: ze słonecznego”.

Centrum im. Adama Smitha, 1 października 2009 roku.

Reddit icon
Technorati icon
Yahoo! icon
e-mail icon
Twitter icon
Facebook icon
StumbleUpon icon
Del.icio.us icon
Digg icon
LinkedIn icon
MySpace icon
Newsvine icon
Pinterest icon

Ankieta

niedziela, 2018-08-12

Mariusz Łuszczewski ekspertem ds. relacji indyjskich

Mariusz Łuszczewski decyzją zarządu Centrum jest nowym ekspertem ds. relacji indyjskich. Oficjalne wręczenie tytułu eksperta miało miejsce 8 sierpnia 2018 roku.

niedziela, 2018-08-12

Spotkanie z Ambasadorem Indii J.E. Tsewangiem Namgyalem

9 sierpnia 2018 r. miało miejsce spotkanie z Ambasadorem Indii J.E. Tsewangiem Namgyalem (drugi od prawej) oraz Pierwszym Sekretarzem V.S.D.L. Surendra (czwarty od prawej) z ekspertem Centrum ds. relacji indyjskich Mariuszem Łuszczewskim (trzeci od prawej).

piątek, 2018-10-26

Informacja prasowa o stanie inicjatywy Centrum im. Adama Smitha w sprawie projektu ustawy dotyczącej podejmowania uchwał przez zgromadzenia wspólników przez Internet

W środę 10 października 2018 r. odbyło się spotkanie grupy roboczej złożonej z ekspertów Centrum im. Adama Smitha oraz przedstawicieli Kancelarii Prezydenta RP w sprawie projektu ustawy dotyczącego podejmowania uchwał przez zgromadzenia wspólników przez Internet.

Dyrektor Narodowej Rady Rozwoju, Samorządu i Inicjatyw Obywatelskich, Pan Paweł Janik wyraził podziękowanie...

niedziela, 2018-08-12

Mariusz Łuszczewski ekspertem ds. relacji indyjskich

Mariusz Łuszczewski decyzją zarządu Centrum jest nowym ekspertem ds. relacji indyjskich. Oficjalne wręczenie tytułu eksperta miało miejsce 8 sierpnia 2018 roku.

niedziela, 2018-08-12

Mariusz Łuszczewski ekspertem ds. relacji indyjskich

Mariusz Łuszczewski decyzją zarządu Centrum jest nowym ekspertem ds. relacji indyjskich. Oficjalne wręczenie tytułu eksperta miało miejsce 8 sierpnia 2018 roku.

niedziela, 2018-08-12

Spotkanie z Ambasadorem Indii J.E. Tsewangiem Namgyalem

9 sierpnia 2018 r. miało miejsce spotkanie z Ambasadorem Indii J.E. Tsewangiem Namgyalem (drugi od prawej) oraz Pierwszym Sekretarzem V.S.D.L. Surendra (czwarty od prawej) z ekspertem Centrum ds. relacji indyjskich Mariuszem Łuszczewskim (trzeci od prawej).